Grupa SIS
NewConnect.infoNewConnect.info Podatnik.infoPodatnik.info Korporaty.plKorporaty.pl

Jak inwestować:

Inwestycja w akcje czy obligacje przedsiębiorstw?

Powszechnie przyjętą prawidłowością na rynkach akcji jest założenie, że z inwestycji w akcje można osiągnąć wyższe stopy zwrotu niż z obligacji korporacyjnych. Przyjmuje się również, że obligacje przedsiębiorstw są obarczone niższym ryzykiem. Nie można jednak tak uogólniać sytuacji, gdyż nie we wszystkich sytuacjach takie podejście jest uzasadnione.

Inwestycje w akcje przynoszą zazwyczaj wyższe stopy zwrotu niż obligacje korporacyjne w trakcie hossy. W tym okresie akcje przedsiębiorstw posiadających dobrą kondycję finansową mogą notować wzrosty na poziomie nieosiągalnym dla obligacji korporacyjnych.

Z kolei w okresie bessy obligacje przedsiębiorstw o ustabilizowanej sytuacji finansowej są dla inwestorów zdecydowanie korzystniejszą inwestycją niż akcje, ponieważ w okresie załamań na rynkach większość z nich traci na wartości niezależnie od sytuacji majątkowej, jaką posiadają. W tym czasie posiadacze obligacji mają szansę zarobić.

Nie można oczywiście zakładać, że inwestycje we wszystkie obligacje korporacyjne w trakcie bessy są korzystne. W okresie pogorszonej koniunktury większa ilość przedsiębiorstw ma poważne kłopoty finansowe lub nawet ogłasza upadłość, co zwiększa niewypłacalność emitentów obligacji. Problemy z wykupem czy płatnością odsetek miały już trzy notowane na Catalyst spółki: Anti, ZPS Krzętle oraz FOJUD.

Taka sytuacja może z pewnością budzić obawy wśród inwestorów, gdyż według raportu obejmującego okres do 18.11.2011 r. przygotowanego przez stockwatch.pl tylko 16 przedsiębiorstw w tym czasie dokonało wykupu obligacji. Jest to jednak zbyt mała próba, aby wyciągać daleko idące wnioski. W najbliższym czasie będzie miało miejsce coraz więcej wykupów obligacji korporacyjnych i dopiero wtedy okaże się, jaka jest realna skala problemu. Mimo tych kłopotów nie ma wątpliwości, że inwestycja w obligacje przedsiębiorstw posiadających dobrą kondycje finansową jest korzystna dla inwestorów.

Jedną z przewag inwestycji w obligacje korporacyjne nad lokowaniem środków w akcje jest fakt, że w przypadku upadłości przedsiębiorstwa obligatariusze zaspokajani są w pierwszej kolejności przed akcjonariuszami. Inwestycja w instrumenty dłużne jest także bardziej przewidywalna. Inwestor, który ma zamiar przetrzymać obligacje o stałym oprocentowaniu i zerokuponowe do terminu wykupu, może obliczyć wysokość stopy zwrotu, jaką osiągnie, już w chwili kupna obligacji korporacyjnej. W przypadku instrumentów o zmiennym oprocentowaniu nie jest to możliwe, jednak są one bardziej przewidywalne dla inwestora niż akcje, gdyż zmiany stóp procentowych na rynkach nie są tak dynamiczne jak wahania cen akcji.

Sytuacja na rynku amerykańskim

Publikowany od 1956 roku przez Barclays Capital raport Equity Gilt Study przedstawia analizę inwestycji w różne aktywa z rynku brytyjskiego i amerykańskiego. Przedstawione w nim zostały realne stopy zwrotu (uwzględniające inflację) z poszczególnych walorów. Wybrane dane z raportu zaprezentowane są w tabelach 1 i 2.

Tabela 1: Realna średnioroczna stopa zwrotu z inwestycji w różne aktywa w USA [%]
Okres 2010 10 lat 20 lat
Akcje 16,5 0,8 7,2
Obligacje skarbowe 8,0 4,2 5,6
Obligacje korporacyjne 9,6 5,2 5,6
Gotówka -1,4 -0,2 0,9
Źródło: „Equity Gilt Study 2011” – Barclays Capital

Tabela 2: Realna średnioroczna stopa zwrotu z inwestycji w różne aktywa w USA [%]
Okres 2000-2010 1990-2000 1980-1990
Akcje 0,8 14,1 7,9
Obligacje skarbowe 4,2 7,1 8,8
Obligacje korporacyjne 5,2 6,1 9,5
Gotówka-0,21,93,9
Źródło: „Equity Gilt Study 2011” – Barclays Capital

Obligacje korporacyjne w ostatnim dziesięcioleciu okazały się najkorzystniejszą formą inwestycji. W tym okresie pozwoliły osiągnąć średnioroczną realną stopę procentową na poziomie 5,2 proc. W analogicznym czasie inwestycje w akcje okazały się zdecydowanie mniej korzystne nie tylko od obligacji przedsiębiorstw, ale także od obligacji skarbowych. Po uwzględnieniu inflacji okazało się, że inwestorzy mogli osiągnąć przeciętnie tylko 0,8 proc. rocznie.

Z kolei w ostatnim dwudziestoleciu to inwestycja w akcje okazała się najkorzystniejsza. Średniorocznie przynosiły one zwrot o 1,6 pkt proc. wyższy niż obligacje korporacyjne i skarbowe. Potwierdza to hipotezę o wyższości akcji nad pozostałymi instrumentami finansowymi w bardzo długim okresie.

Zysk osiągany z obligacji korporacyjnych jest bardziej stabilny, przewidywalny oraz odporny na zawirowania rynkowe. Cykle koniunkturalne w mniejszym stopniu oddziałują na papiery dłużne. Na podstawie tabeli 2 widać wyraźnie, że obligacje korporacyjne i skarbowe w poszczególnych dziesięcioleciach przynosiły stabilne zyski, natomiast w przypadku akcji były bardzo spore wahania.

Z badań Bianco Research wynika, że niedawno po raz pierwszy od XIX wieku 30-letnia stopa zwrotu z obligacji amerykańskich okazała się wyższa niż z akcji. W ostatnim trzydziestoleciu długoterminowe amerykańskie obligacje skarbowe przyniosły średnioroczne 11,5-proc. zarobki. Z kolei w tym okresie stopa zwrotu z akcji wyniosła 10,8 proc.

Polskie obligacje korporacyjne

Wybrane emisje obligacji korporacyjnych notowane na rynku Catalyst zostały przedstawione w tabeli 3. Uwzględnia ona jedynie spółki z GPW i NewConnect, których łączna wartość emisji wyniosła co najmniej 15 mln zł. Z przeprowadzonych obliczeń wynika, że średnia wysokość oprocentowania obligacji zaprezentowanych spółek ważona wielkościami poszczególnych emisji wyniosła 8,17 proc. (mediana 9,41 proc.). Można założyć, że na takie oprocentowanie obligacji korporacyjnych może liczyć inwestor, który decyduje się na wybór najbardziej transparentnych spółek. Inwestycja w wymienione walory jest stosunkowo bezpieczna.

Tabela 3: Charakterystyka wybranych obligacji korporacyjnych z rynku Catalyst
Nazwa spółki Rynek Łączna wartość wszystkich emisji [mln zł] Rodzaj oprocentowania Średnia wysokość oprocentowania w bieżącym okresie odsetkowym ważona wielkościami poszczególnych emisji [%]
SCO-PAKNC29,514zmienne11,78
Rubicon Partners NFIGPW62zmienne11,77
BEST***GPW144,375zmienne11,28
WikanaGPW26,25zmienne11,01
BBI Development NFIGPW40zmienne10,73
BBI Zeneris NFIGPW15stałe10,68
Pragma InkasoGPW20zmienne10,67
FERROGPW29zmienne10,36
Kredyt InkasoGPW75zmienne10,06
MO-BRUKNC50zmienne9,84
Gant DevelopmentGPW152,2zmienne*9,83
Rank ProgressGPW100zmienne9,63
MarvipolGPW152,9123stałe**9,42
Ronson EuropeGPW87,5zmienne9,40
Pragma FactoringGPW25zmienne9,63
Black Lion NFIGPW50stałe9,05
LC CorpGPW100zmienne8,86
RobygGPW142,7507stałe8,82
MCI ManagementGPW112,8zmienne8,63
Getin Noble BankGPW400zmienne8,63
Warimpex Finanz und BeteiligungsGPW66,25stałe8,50
ErbudGPW50zmienne8,17
Multimedia PolskaGPW507zmienne8,07
KrukGPW21zmienne7,68
Trakcja TiltraGPW148,608stałe7,00
BOŚGPW1180,102zmienne6,24
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z www.gpwcatalyst.com
* jedna z emisji posiada oprocentowanie stałe
** połowa emisji posiada oprocentowanie zmienne
*** łącznie z FIZ-ami należącymi do spółki

Stopa oprocentowania z najbezpieczniejszych obligacji korporacyjnych rynku Catalyst jest zatem zauważalnie wyższa od średniorocznej stopy zwrotu z indeksu WIG20, który dla większości osób inwestujących w akcje stanowi benchmark. Wartość indeksu największych spółek z GPW rosła w ostatnim dziesięcioleciu średniorocznie o 5,45 proc.

Oprocentowanie obligacji korporacyjnych z rynku Catalyst wygląda interesująco nawet po uwzględnieniu opodatkowania odsetek oraz założeniu, że inwestorowi z reguły trudno będzie kupić w obrocie wtórnym walory po cenie równej wartości nominalnej. Inwestycja w instrumenty dłużne przedsiębiorstw staje się zatem ciekawą alternatywą dla akcji.